Małgorzata Kołpa -logopeda

W trosce o mowę dziecka

Rodzice dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym często zastanawiają się czy ich dziecko mówi poprawnie, czy rozwój mowy przebiega prawidłowo, czy jest opóźniony.
Żeby to sprawdzić prześledźmy jakie są okresy kształtowania się mowy i w przypadku jakich nieprawidłowości udać się do specjalisty.

Powstawanie poszczególnych głosek w procesie rozwoju mowy dziecka

wiek dzieckaartykulacja głosekudaj się do specjalisty jeśli dziecko:
pierwsze miesiące życiagłużenie: powstają przypadkowe dźwięki.- ma kłopoty ze ssaniem, a po 6 miesiącu z jedzeniem z łyżeczki
- nie reaguje na dźwięki otoczenia
- ma wady anatomiczne jamy ustnej, gardła
- pod koniec pierwszego roku życia nie gaworzy, nie rozumie prostych poleceń
- ma dziecięce porażenie mózgowe, zespół Downa lub inne zaburzenia utrudniające rozwój mowy
ok.6 miesiąca życiagaworzenie-powtarzanie usłyszanych dźwięków
1-2 rok życiapojawiają się pierwsze wyrazy: mama, tata, baba.
Dziecko wymawia samogłoski: a, o, u, y, i, e oraz spółgłoski: p, pi, b, bi, m, mi ,d, t, n
- w wieku 18 miesięcy mówi kilka słów
- późno siada, chodzi
- nadal korzysta ze smoczka i pije z butelki
- ma głos o silnym zabarwieniu nosowym - słabo słyszy
2-3 rok życiapojawiają się proste zdania, dziecko wymawia samogłoski: ą, ę i spółgłoski: w, f, wi, fi, ś, ź, ć, dź, ń, l, li, k, g, ch, ki, gi, chi, j, ł, s, z, c, dz
4-5 rok życiapojawia się głoska r , czasem głoski sz, ż, cz, dż- mało mówi
- mówi na wydechu
- oddycha ustami zamiast nosem
- ma wadę zgryzu
- jąka się
- ma niewyraźną mowę
- podczas mówienia wsuwa język pomiędzy zęby
- zamiast k, g mówi k, t
5-6 rok życiautrwalone są głoski: sz, ż, cz, dż
7 rok życiaopanowana jest technika mówienia


Rodzicu! aby rozwój mowy twojego dziecka przebiegał prawidłowo należy:

- Jak najwcześniej nazywać wszystkie przedmioty, które są w otoczeniu dziecka.
- Jak najwcześniej zainteresować dziecko różnymi odgłosami.
- Zachęcać dziecko do mówienia, nawet jeśli mowa jest zaburzona.
- Powstrzymać się od uwag krytycznych na temat niedoskonałości mowy.
- Mówić do dziecka poprawnie pod względem gramatycznym, unikać spieszczeń.
- Słuchać co dziecko do nas mówi, ponieważ chętnie słuchane - chętnie mówi..
- Nie przestawiać dziecka leworęcznego na rękę prawą bez konsultacji z psychologiem.
- Uważnie obserwować proces kształtowania i rozwoju mowy dziecka, ze zwróceniem uwagi na stan uzębienia i zgryz.
- W przypadku nieprawidłowości w mówieniu skontaktować się ze specjalistą.
- Pamiętać, iż terapia logopedyczna nie polega tylko na przychodzeniu do logopedy, konieczne jest systematyczne i staranne wykonywanie w domu zalecanych przez terapeutę ćwiczeń.

Bibligrafia:

1.Elżbieta Maria Minczakiewicz: ,,Mowa-Rozwój-Zaburzenia-Terapia", WSP Kraków; 1997
2.Małgorzata Dembińska: ,,Domowe zabawy logopedyczne", WsiP; Warszawa 1994
3. Ewa Spałek, Celina Piechowicz-Kułakowska: ,,Jak pomóc dziecku z wadą wymowy"; IMPULS;1996